Archeologie langs de Hoogwaardige Openbaar Vervoerlijn

<p>In het kader van de aanleg van de HOV3-lijn in Eindhoven is door BAAC een combinatie van proefsleuvenonderzoek, archeologische begeleiding en opgraving uitgevoerd op twee hoofdlocaties: het deelgebied Marathonloop en het tracédeel De Schakel – Anthony Fokkerweg. De resultaten zijn duidelijk verschillend: in het westelijke deel (Marathonloop) bleken archeologische niveaus door recente egalisaties en ophogingen grotendeels verstoord, terwijl in De Schakel – Anthony Fokkerweg substantiële en goed geconserveerde resten zijn aangetroffen.</p><p>Binnen dit tracédeel zijn drie erven onderscheiden die samen een bewoningscontinuüm laten zien van de Vroege IJzertijd via de Midden/Late IJzertijd naar de (Vroeg-)Romeinse tijd. Het oudste erf (Erf 3) ligt in het zuidelijke deel en behoort op basis van 14C-datering met 92,8% waarschijnlijkheid tot 772–511 v. Chr. (Vroege IJzertijd). Erf 1 bevindt zich op de hogere dekzandkop ten noorden van de Anthony Fokkerweg (werkputten 6–10 en 22) en dateert in de Vroege – Midden IJzertijd, met 14C-dateringen van 410–354 v. Chr. en 282–230 v. Chr., ondersteund door handgevormd aardewerk; hier is een nederzettingsstructuur met ten minste één hoofdgebouw (structuur 4) en mogelijk bijgebouwen op een droge, goed drainerende rug vastgesteld, inclusief verkoolde graanresten die op kleinschalige agrarische activiteit wijzen. Erf 2 ligt zuidelijker in een relatief laaggelegen, leemrijk deel en vertegenwoordigt de Late IJzertijd – (Vroeg-)Romeinse tijd; hier is structuur 1 gedocumenteerd, een rechthoekig hoofdgebouw van circa 14 × 5 m met zware middenstaanders en een maatvoering die aansluit bij Romeinse standaarden, passend binnen de regionale Romeins-georiënteerde bouwtraditie. Een 14C-datering op houtskool uit structuur 1 (3032 ± 31 BP) wordt als oud-hout-effect geïnterpreteerd en is daarom niet gebruikt als directe bouwdatering. Naast deze pre- en protohistorische bewoningsfasen zijn in het gebied sporen uit de Nieuwe Tijd aangetroffen, waaronder greppels, kuilen, moestuinbedden en infrastructuur; met name een wegstructuur met bakstenen verharding (structuur 5) correspondeert met laat-19e- en vroeg-20e-eeuwse kaarten en illustreert het gebruik als ontginnings- en cultuurland voorafgaand aan de moderne verstedelijking. De combinatie van veldonderzoek, vondstanalyse en 14C-dateringen levert daarmee een scherp beeld van de vroege fasen van landschapsgebruik op de dekzandruggen en hun flanken, nuanceert de regionale locatiekeuze (waarbij Erf 2 bewust lager in het landschap ligt) en onderstreept de archeologische potentie van stedelijke uitbreidingszones, waar laatprehistorische vindplaatsen door verstoring vaak slechts fragmentarisch bewaard zijn gebleven.

为配合埃因霍温HOV3线路的施工建设，BAAC在两处主要遗址开展了试槽考古调查、考古监理与考古发掘工作，两处遗址分别为马拉松环路（Marathonloop）片区与德沙克尔-安东尼·福克路（De Schakel – Anthony Fokkerweg）路段区段。两处遗址的考古结果差异显著：西侧的马拉松环路片区内，考古文化层因近代平整作业与堆填活动遭到大面积破坏；而德沙克尔-安东尼·福克路路段区段则发现了大量保存完好的考古遗存。

该路段区段内共识别出三处遗址，共同展现了从早期铁器时代、中/晚期铁器时代至（早期）罗马时期的连续定居序列。其中年代最早的3号遗址位于片区南部，经碳十四测年（14C-datering），其年代为公元前772年至公元前511年，置信概率达92.8%，对应早期铁器时代。1号遗址坐落于安东尼·福克路北侧的较高砂丘高地（探方6-10与22区域），年代处于早期-中期铁器时代，碳十四测年结果为公元前410年至公元前354年以及公元前282年至公元前230年，辅以手制陶器遗存佐证；该遗址发现了一处定居结构，包含至少一座主建筑（结构4）及可能存在的附属建筑，坐落于干燥且排水良好的高地之上，同时出土了碳化谷物遗存，表明此处曾存在小规模农业活动。2号遗址位于更南侧的相对低洼、富黏土质区域，代表了晚期铁器时代至（早期）罗马时期的遗存；此处发现了结构1，为一座约14×5米的长方形主建筑，设有重型中柱，建筑尺寸符合罗马建筑标准，契合区域内罗马化建筑传统。对结构1出土木炭的碳十四测年结果为3032±31距今（Before Present，BP），该结果被解释为老木效应，因此未被用作直接的建筑年代依据。

除上述前史与原史时期的定居阶段遗存外，该区域还发现了近代遗存，包括沟壕、坑穴、菜园畦与各类基础设施；其中一座带有砖铺路面的道路结构（结构5）与19世纪末至20世纪初的地图记录相吻合，印证了在现代城市化进程启动前，该区域曾作为垦殖与耕作用地的使用历史。本次野外调查、遗物分析与碳十四测年的综合研究，清晰勾勒出砂丘脊及其侧翼的土地利用早期阶段图景，同时细化了区域内的遗址选址规律（如2号遗址有意识地选址于地势较低的区域），并凸显了城市扩张区域的考古潜力——这类区域内的晚史前遗址往往因遭受扰动而仅存碎片化遗存。