Meerssen Ondergrondse parkeergarage Markt-Gemeentehuis

<p>ADC ArcheoProjecten heeft een Inventariserend Veldonderzoek (IVO) in de vorm van proefsleuven uitgevoerd voor het plangebied Markt- Gemeentehuis te Meerssen. In het plangebied zal een bestaande ondergrondse parkeergarage worden uitgebreid, met een maximale diepte van 4 m onder maaiveld. Het uitgevoerde onderzoek was gericht op het nader bepalen van de aard, plaats en waarde van de archeologische resten in het plangebied (een terrein van zeer hoge archeologische waarde op de gemeentelijke beleidskaart), zodat hier bij de planontwikkeling rekening mee kon worden gehouden.<br>Het plangebied ligt aan de rand van de Watervalderbeek, op de overgang van het lösslandschap naar het dal van de Geul. Bij overstromingen van de beek werd kalktuf gevormd. Op een bepaald moment in de tijd veranderde het landschap compleet en werd er als gevolg van erosie op de hoger gelegen delen van het landschap in drie fasen een dik pakket colluvium afgezet.<br>Uit historische bronnen is bekend dat Meerssen in de Vroege Middeleeuwen een Karolingisch koningsgoed was, waar een palts (een koninklijke residentie) was gevestigd. Na een schenking van het koningsgoed rond 968 aan de Remigius-abdij te Reims, stichtte de abdij hier in 1130 een proosdij, welke tot aan de Franse tijd bleef bestaan. Het centrum van het proosdijcomplex lag aan de noordzijde van de Basiliek van Meerssen ter plaatse van de tegenwoordige Markt, ten oosten van het plangebied. Van de Basiliek wordt vermoed dat deze op de plaats ligt van de paltskapel. De locatie van de palts is onbekend, al is het aannemelijk dat deze bij Markt en Basiliek verwacht kan worden. Bij eerder binnen het plangebied uitgevoerd onderzoek, onder andere in 2008, zijn aardewerkvondsten uit de Vroege Middeleeuwen gevonden, terwijl in het gebied aan de zuidzijde onder de colluviumpakketten relatief schaarse bewoningssporen zijn gevonden, waarvan de oudste teruggaan tot de Bronstijd en Ijzertijd. Op grond van dit eerdere onderzoek is het gebied aan de westzijde van de Markt, waaronder het huidige plangebied gekarakteriseerd als ‘de periferie van de palts’.<br>Tijdens het hier besproken onderzoek zijn twee werkputten aangelegd, waarin elk vijf vlakken zijn aangelegd. In werkput 1 is een noord-zuid georiënteerde gracht aangetroffen, waarvan de jongste fase in de 11e of 12e eeuw gegraven is. Daaronder bevinden zich nog twee oudere fasen. De exacte loop kon tijdens dit onderzoek niet worden bepaald. De omvang van de gracht wijst erop dat deze een terrein van aanzienlijke grootte en importantie begrensd heeft. Gezien de datering gaat het daarbij waarschijnlijk om het proosdijcomplex en mogelijk ook om het paltscomplex.<br>In werkput 2 is muurwerk gevonden, dat in meerdere fasen is opgericht. Het gebouw waarvan de funderingen zijn teruggevonden, is al zichtbaar op het kadastrale minuutplan en dateert dus uit de periode van voor 1813. Op grond van muuraansluitingen kon een relatieve chronologie vastgesteld worden. De bouwgeschiedenis lijkt overeen te komen met die van de panden Markt 27 en 29. Het oudste muurwerk heeft mogelijk een datering in de 16e eeuw. Gezien het feit dat het gebouw nog wel zichtbaar is op topografische kaarten uit het midden van de 19e eeuw, maar ontbreekt op die van 1907 zal het in de tweede helft van de 19e eeuw zijn gesloopt.<br>Beide complexen zijn zowel op fysieke als inhoudelijke kwaliteit gewaardeerd als behoudenswaardig. Daarmee is de zeer hoge archeologische waarde die op de gemeentelijke archeologische beleidskaart aan het plangebied en de rest van het historisch centrum van Meerssen is toegekend, bevestigd. Indien deze archeologische waarden worden bedreigd door de uitbreiding van de parkeergarage of door andere graaf- of bouwwerkzaamheden, adviseert ADC ArcheoProjecten de gemeente Meerssen om het terrein vlakdekkend op te graven, zodat de archeologische resten ex situ behouden kunnen blijven.</p>

ADC ArcheoProjecten 针对梅尔森（Meerssen）市集市-市政厅规划地块，采用探沟（proefsleuven）法开展了调查性野外调查（Inventariserend Veldonderzoek, IVO）。该规划地块内将对现有地下停车场进行扩建，最大开挖深度距地表4米。本次调查旨在精准明确规划地块内考古遗存的性质、分布与价值（该地块在市级考古政策地图中被列为极高考古价值地块），以便在规划编制过程中充分考量此类遗存。
该规划地块位于瓦尔特德贝克溪（Watervalderbeek）畔，地处黄土地貌区（lösslandschap）向盖尔河（Geul）河谷过渡的地带。历史上该溪流泛滥时会形成钙华沉积。在某一地质时期，区域地貌发生彻底改变，由于高地侵蚀作用，分三个阶段沉积了厚层崩积物（colluvium）。
历史文献记载，梅尔森在早期中世纪时期曾为加洛林王室领地，建有王室行宫（palts）。公元968年左右，该领地被赠予兰斯雷米吉乌斯修道院，修道院遂于1130年在此建立修道院分院（proosdij），该分院存续至法国大革命时期。修道院分院建筑群的核心位于梅尔森圣巴西利卡北侧，即今集市区域以东，紧邻本次规划地块。学界推测该圣巴西利卡的原址即为当年的行宫礼拜堂。行宫的具体位置尚不明确，但大概率位于集市与圣巴西利卡周边区域。此前在规划地块内开展的考古调查（如2008年的工作）中，出土了早期中世纪时期的陶器遗存；而在规划地块南侧的崩积物下层，发现了相对稀少的居住遗迹，其年代最早可追溯至青铜时代与铁器时代。基于此前的考古工作，集市西侧区域（包含本次规划地块）被定性为“行宫外围区域”。
本次调查共布设2个探方（werkputten），每个探方内划分5个发掘面。探方1内发现一条南北走向的壕沟，其最新开挖阶段可追溯至11或12世纪，其下还存在两处更早的遗存阶段。本次调查未能确定该壕沟的完整走向。壕沟的规模表明其曾围合出一处规模宏大、地位重要的地块。结合年代推断，该壕沟大概率属于修道院分院建筑群，也可能同时关联行宫建筑群。
探方2内发现了多阶段修建的墙体遗存。经发掘的建筑基址在地籍详图中已有记载，因此其建造年代不晚于1813年。通过墙体衔接关系可确定相对年代序列。该建筑的营建历史与集市27号、29号建筑的营建史高度吻合。其最早的墙体遗存年代或可追溯至16世纪。根据19世纪中期的地形测绘图仍可见该建筑，但1907年的同类型地图中无该建筑记录，因此其应于19世纪下半叶被拆除。
两处建筑群均从实物遗存与学术内涵两方面被评定为具有保护价值。由此，市级考古政策地图中赋予本次规划地块及梅尔森历史中心城区其余区域的极高考古价值得到了证实。若本次停车场扩建工程或其他开挖、建筑施工活动对上述考古遗存造成威胁，ADC ArcheoProjecten 建议梅尔森市政府对该地块开展全面发掘，以便将考古遗存迁地（ex situ）保护。