TIBBIY MATNLAR UCHUN TIL MODELLARINING FUNKSIONAL IMKOYATLARI

Mazkur maqolada tibbiy matnlar uchun til modellarining funksional imkoniyatlari nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda kompyuter lingvistikasi va tabiiy tilni qayta ishlash doirasida til modellarining tibbiyot sohasida qo‘llanilish yo‘nalishlari, xususan, klinik hujjatlarni avtomatik tahlil qilish, tibbiy terminlarni aniqlash, semantik bog‘lanishlarni ochib berish, matnlarni strukturaga solish, umumlashtirish va generatsiya qilish imkoniyatlari yoritilgan. Shuningdek, tibbiy matnlarning lingvistik xususiyatlari, zamonaviy neyron va transformer modellarining funksional afzalliklari hamda ularning elektron sog‘liqni saqlash tizimlaridagi ahamiyati ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. Maqolada o‘zbek tili uchun tibbiy til modeli yaratishning dolzarbligi, mavjud muammolar va istiqbollari nazariy jihatdan asoslanadi. Tadqiqot natijalari o‘zbek tilida tibbiy matnlar bilan ishlashga mo‘ljallangan til modellarini ishlab chiqish uchun metodologik poydevor bo‘lib xizmat qiladi.本文从理论层面分析了面向医疗文本的语言模型的功能潜力。本研究围绕计算语言学与自然语言处理领域，探讨了语言模型在医疗领域的应用方向，具体涵盖临床文档自动分析、医疗术语识别、语义关系挖掘、文本结构化、文本摘要生成与内容生成等功能。此外，本研究还从理论基础出发，剖析了医疗文本的语言学特性、当前主流神经与Transformer（Transformer）模型的功能优势，以及它们在电子健康档案系统中的应用价值。本文还从理论层面论证了构建面向乌兹别克语的医疗语言模型的必要性、现存挑战与发展前景。本研究成果可为面向乌兹别克语医疗文本的语言模型开发提供方法论支撑。