Vitensterrein: Mesolithicum, middeleeuwen en waterzuivering op het Hoge West

In 2018 is er archeologisch oderzoek verricht op het voormalige Vitensterrein op het Hoge West, aan de Weg naar Vierakker in Zutphen. Met het vertrek van Vitens na het sluiten van de waterwinning hier kwam het terrein handen van de gemeente Zutphen. De bedoeling is om het terrein te ontwikkelen voor woningsbouw en nieuwe voorzieningen. Dit is een terrein met hoge archeologische verwachtingswaarde, vandaar dat voorafgaand aan het definitief bouwrijp maken archeologisch onderzoek is uitgevoerd. Het onderzoek is in eerste instantie ingestoken als een proefsleuvenonderzoek (IVO-P). Daarna is een doorstart gemaakt naar een opgraving (DO). Hierbij is het deel van het terrein dat niet verstoord is vrijwel vlakdekkend opgegraven. De vindplaats ligt op de oostflank van de rivierduinkop ‘het Hoge West’. Parallel aan de hoogtelijnen werd een serie 11e-12e-eeuwse droge greppels gevonden met haaks daarop een afwateringsgreppel richting de laagte, het dal van de Schouwlaak in het zuidoosten. Er werd geen erf aangetroffen, maar dat moet er vlakbij hebben gelegen. In het noordwesten van het terrein werd een greppel met een andere oriëntatie gevonden die werd gegraven in het begin van de 14e eeuw, maar die als landschappelijk element bleef bestaan tot in de 20e eeuw. De jongste “greppel” is een Duitse loopgraaf uit de Tweede Wereldoorlog. Bovenlangs de middeleeuwse greppelzone werden ook vroeg- en midden-mesolithische vondsten gedaan in de vorm van kookkuilen, vuursteen en kooksteen. Gedurende enige duizenden jaren moet het terrein regelmatig zijn bezocht door jagers-verzamelaars. Ook in de perioden erna moeten er menselijke activiteiten zijn geweest, maar daarvan zijn minder sporen en vondsten gedaan (laat-neolithicum en Romeinse tijd). Parallel aan het archeologische onderzoek is historisch onderzoek uitgevoerd. Daarbij kwam onder meer naar voren dat de naam Wesse (waarvan “Hoge West” is afgeleid) voor het eerst wordt vermeld in 1118, hetgeen globaal samenvalt met de datering van de oudste greppels. Ook wordt in de rapportage aandacht besteed aan de geschiedenis van het waterzuiveringscomplex, waarvan eveneens veel sporen werden terug gevonden. Na afronding van het archeologische onderzoek is het terrein geheel vrijgegeven voor verdere ontwikkeling.

2018年，考古调查团队于荷兰聚特芬（Zutphen）通往菲尔阿克（Vierakker）的道路旁的霍格韦斯特（Hoge West）原维滕斯（Vitens）场地开展考古工作。维滕斯关闭此地的取水业务并撤离后，该场地由聚特芬市政府接管。本次调查的初衷是将该场地开发为住宅建设用地及配套公共设施。鉴于该场地具备极高的考古价值，因此在正式完成施工前置准备前，先行开展了考古调查工作。
本次调查最初以试槽考古（Proefsleuvenonderzoek，缩写IVO-P）的形式启动，随后转入正式发掘（缩写DO）阶段。在此过程中，场地内未受人类活动扰动的区域几乎被全面揭露发掘。该遗址位于“霍格韦斯特（Hoge West）”河丘东坡。研究人员沿等高线方向发现了一系列11至12世纪的干沟，与之垂直分布有一条朝向洼地的排水渠，该洼地为东南部的肖拉克谷（Schouwlaak）。
本次发掘未发现人类定居遗迹，但此类遗迹应紧邻该场地分布。在场地西北部，发现了一条朝向不同的沟渠，其开凿于14世纪初，但作为景观元素一直留存至20世纪。最晚期的“沟渠”为第二次世界大战时期的德军堑壕。
在中世纪沟渠带的上方地层中，还发现了中石器时代早期至中期的人类活动遗存，包括烹饪坑、燧石与烹调用石料。数千年来，该场地应一直被狩猎采集者频繁造访。后续的人类活动时期也留有遗迹，但留存的遗存与遗物相对较少，如新石器时代晚期与罗马统治时期。
与考古调查同步开展的还有历史研究。研究结果显示，“霍格韦斯特（Hoge West）”一名源自“韦瑟（Wesse）”，该名称最早的文字记载见于1118年，与本次发现的最古老沟渠的年代大致吻合。本次报告还关注了场地内净水处理设施的历史，现场也发现了大量相关遗迹遗存。
考古调查工作完成后，该场地已完全获批开展后续开发建设工作。