Gemeente Berkelland en Lochem. Plangebied Beekvliet-Haarlo te Berkel

<p>In opdracht van Waterschap Rijn en IJssel heeft het onderzoeks- en adviesbureau BAAC bv een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied EVZ Beekvliet-Haarlo in de gemeente Berkelland.<br>Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied bestaat uit een afwisseling van beekdalen en moerassige laagten met hogere dekzandruggen, die in het Weichselien en het Holoceen zijn ontstaan. Het plangebied was rond 1800 afwisselend in gebruik als hooiland, weiland en plaatselijk als bouwland en werd doorsneden door de sterk meanderende Berkel met plaatselijk een beekovergang. In de omgeving van het plangebied zijn van zowel de dekzandruggen als van de lagere delen van het landschap archeologische waarnemingen bekend die dateren uit het Mesolithicum tot de Nieuwe tijd. Door het gebied stroomde vanaf het begin van het Holoceen een netwerk van beken in noordwestelijke richting. Het verloop van deze beken is vanaf het midden van de dertiende eeuw sterk gewijzigd door het graven van verbindingen tussen de beken. Aan het einde van de negentiende eeuw en in de jaren zestig/zeventig is de gehele beekloop gekanaliseerd. In de jaren zeventig zijn bovendien de oude meanderbochten gedempt en het omringende gebied geëgaliseerd. Delen van het plangebied zijn afgegraven.<br>Op basis van de resultaten uit het bureauonderzoek wordt aan de laagtes en beekdalen in het plangebied een middelhoge verwachting toegekend voor aan natte zones gerelateerde archeologische waarden uit het laatpaleolithicum tot nieuwe tijd. Hierbij moet gedacht worden aan de resten van infrastructuur, voorwerpen gerelateerd aan jacht- en visvangst, nederzettingsafval, rituele depositie, vaartuigen, gegraven waterwerken en winplaatsen van grondstoffen, e.d. Voor de deelgebieden met deze verwachting wordt een verkennend booronderzoek geadviseerd om de archeologische verwachting nader te specificeren. Vanwege de geringe breedte van de verstoring wordt voor de tracés met deze verwachting geen vervolgonderzoek aanbevolen. Aan een zone van 50 m rond de bekende beekovergangen wordt een hoge verwachting voor beekovergangen uit het laatpaleolithicum tot nieuwe tijd toegekend. Deze waarden kunnen zich zowel aan of nabij het oppervlakte als in diepere lagen bevinden. Geadviseerd wordt om in deze gebieden een archeologische begeleiding conform het protocol proefsleuven uit te voeren. Aan die delen van het plangebied die de oorspronkelijk hogere delen van het landschap aansnijden, wordt een hoge verwachting toegekend voor archeologische waarden (vuursteenvindplaatsen, nederzettingen en grafvelden) uit het laatpaleolithicum tot nieuwe tijd. Deze waarden bevinden zich voornamelijk aan of nabij het oppervlakte. Archeologische waarden uit het laatpaleolithicum zouden zich, afhankelijk van de geologische opbouw (d.w.z. Usselo bodem), ook dieper in de ondergrond kunnen bevinden. Voor deze delen van het plangebied wordt een vervolgonderzoek in de vorm van een karterend booronderzoek geadviseerd. Aan de afgegraven delen van het plangebied wordt een lage archeologische verwachting toegekend en wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd.</p>

受莱茵-艾瑟尔水务局（Waterschap Rijn en IJssel）委托，研究咨询机构BAAC有限公司（BAAC bv）针对贝克兰德市镇（Berkelland）境内的EVZ贝克弗利特-哈洛（EVZ Beekvliet-Haarlo）规划区域开展了考古室内研究。
本次室内研究结果显示，该规划区域由河谷与沼泽低地交替分布，并夹杂有较高的冰碛砂脊，这类地貌形成于玉木冰期（Weichselien）与全新世（Holoceen）时期。公元1800年前后，该规划区域被交替用作干草田、牧场，局部区域用作耕地，蜿蜒曲折的贝克河（Berkel）贯穿全境，局部区域存在河道交汇点。在该规划区域周边，无论是冰碛砂脊还是地势较低的区域，均已发现可追溯至中石器时代（Mesolithicum）至近现代的考古遗存点。自全新世初期起，一片河网自该区域向西北方向延展。自13世纪中叶起，由于人工开凿河道连通工程，这些河道的走向发生了剧烈改变。19世纪末以及20世纪60、70年代，整条河道均被渠化改造。此外，20世纪70年代，原有蜿蜒河道的弯道被填埋，周边区域被整平。该规划区域的部分区域曾被取土开挖。
基于本次室内研究结果，针对规划区域内的低地与河谷地带，其与湿生环境相关的、可追溯至旧石器晚期（laatpaleolithicum）至近现代的考古遗存，被评定为中等偏高的考古潜力等级。此类遗存涵盖基础设施遗迹、渔猎相关器物、定居点废弃堆积、仪式性埋藏遗存、船只遗迹、人工水利设施以及原料开采点等。针对具备该潜力等级的子区域，建议开展勘探钻探调查，以进一步明确其考古潜力等级。由于扰动区域宽度较窄，针对具备该潜力等级的勘探断面，不建议开展后续调查。在已知河道交汇点周边50米的范围内，针对可追溯至旧石器晚期（laatpaleolithicum）至近现代的河道交汇遗存，评定为高考古潜力等级。此类遗存既可能分布于地表或近地表层，也可能埋藏于更深的地层中。建议在该区域内按照试掘槽规程（proefsleuven）开展考古监理工作。针对规划区域内覆盖原生高地的部分，其可追溯至旧石器晚期（laatpaleolithicum）至近现代的考古遗存（包括燧石采集点、定居点遗迹与墓地）被评定为高考古潜力等级。此类遗存主要分布于地表或近地表层。而旧石器晚期的考古遗存，依据地质结构（即乌瑟洛古土壤层（Usselo bodem）），也可能埋藏于地下更深层位。针对该规划区域的此类区域，建议开展制图性钻探调查作为后续工作。针对规划区域内已被取土开挖的部分，其考古潜力等级被评定为低，且不建议开展后续调查。