Vlissingen Westerschelde Wielingen Bureau-onderzoek

<p>ADC Maritiem heeft een bureauonderzoek uitgevoerd in het kader van het voornemen om in de maatwerkgeul Wielingen over een lengte van 10 km en een breedte van 180 m de drempel te verwijderen tot een diepte van 19 m –NAP. Het is niet uitgesloten dat bij de voorgenomen bodemingreep eventueel aanwezige archeologische resten in het plangebied aangetast kunnen worden. Om deze reden is archeologisch vooronderzoek conform de KNA waterbodems 4.0 noodzakelijk. De drempel wordt verlaagd tot een niveau van 18,30 m –NAP en het nieuwe interventiepeil wordt 18 m –NAP. De consequentie van de voorgenomen ingreep kan zijn dat eventuele aanwezige waardevolle archeologische resten in de ondergrond van de waterbodem worden aangetast. In verband met onnauwkeurigheden en baggeromstandigheden ligt de baggertolerantie op 19 m –NAP. Er dient om die reden rekening te worden gehouden met een verstoring van de waterbodem tot maximaal 19 m –NAP. In het onderzoeksgebied zijn zes archeologische waarnemingen bekend. Dit betreffen wrakken of wrakstukken zonder verdere informatie. Hiervan ligt alleen waarneming 38.312 binnen de zone waar de drempel verwijderd wordt. De overige waarnemingen bevinden zich buiten de maatwerkgeul. Naast de archeologische waarnemingen liggen drie contacten uit overige databases binnen de baggerzone. De overige contacten liggen buiten de maatwerkgeul of in het oostelijk gelegen stortvak. Er bestaat een hoge archeologische verwachting voor resten van scheepswrakken en scheepvaartgerelateerde vondsten. In verband met het erosieve karakter van het gebied kunnen met name de grote vaartuigen bewaard zijn gebleven. Houten scheepsrestanten kunnen wellicht nog aanwezig zijn indien beschermd door zware ballaststenen en sediment. Kijkend naar het wrak Ritthem in de Westerschelde is er een kleine kans op scheepsresten uit de vroege nieuwe tijd (1500- 1650 na Chr.). De aanwezigheid van het wrak Ritthem is echter bijzonder te noemen en kan verklaard worden vanuit de aanwezigheid van een zware laag ballaststenen en kanonnen die het vlak van het vaartuig hebben beschermd tegen erosie. Het is aannemelijker dat jongere scheepsresten behouden zijn gebleven. De archeologische verwachting voor het aantreffen van prehistorische tot vroegmiddeleeuwse resten is laag. Eventuele archeologische waarden van vóór het ontstaan van het Westerschelde estuarium zijn door de erosieve aard van het estuarium naar verwachting niet meer aanwezig. Dit geldt eveneens voor het in situ aantreffen van resten van verdronken dorpen ter hoogte van de maatwerkgeul. Voor wat betreft de verwachting voor vliegtuigwrakken en vaartuigen uit de Tweede Wereldoorlog wordt verwezen naar het Historisch vooronderzoek NGE. Voor deze rapportage wordt volstaan met het gegeven dat er een kans is op aantreffen van resten uit de Tweede Wereldoorlog. ADC ArcheoProjecten adviseert om de mogelijke aanwezigheid van scheepswrakken, overige scheepvaartgerelateerde vondsten of resten van vliegtuigwrakken in de baggerzone te onderzoeken met behulp van hoge resolutie side scan sonar en/of multibeam. Eventueel aanwezige (resten van) (scheeps)wrakken kunnen, mits zij niet volledig met sediment zijn afgedekt, met behulp van side scan sonar of multibeam sonar worden opgespoord en geïnterpreteerd. Daarnaast worden alle andere mogelijk aanwezige objecten die baggerobstakels kunnen vormen, in kaart gebracht. Gelijktijdig met de sonaropnamen kunnen met een gradiometer (dubbele magnetometer) magnetische anomalieën in kaart worden gebracht. Op basis van het vooronderzoek NGE wordt geadviseerd vervolgonderzoek door middel van magnetometer uit te voeren. Geadviseerd wordt beide onderzoeken te combineren en de resultaten van het magnetometeronderzoek ook in te zetten voor de archeologische analyse. Metalen objecten in de bodem, zoals conventionele explosieven en metalen wrakdelen, kunnen hiermee worden gedetecteerd en geregistreerd. Voor het uitvoeren van vervolgonderzoek (KNA Waterbodems 4.0: Inventariserend veldonderzoek Opwaterfase) dient voor aanvang van de survey een Programma van Eisen te worden opgesteld en ter goedkeuring worden voorgelegd aan het bevoegd gezag.</p>

ADC海事（ADC Maritiem）针对一项工程计划开展了桌面调研：计划在长10千米、宽180米的维林根（Wielingen）定制疏浚沟内，将海床门槛挖深至荷兰阿姆斯特丹基准面（NAP）下19米。不排除本次拟实施的海床疏浚作业会对规划区域内现存的考古遗迹造成破坏，因此必须依据《KNA水床底考古调查规范4.0（KNA waterbodems 4.0）》开展考古前置调查。本次作业将海床门槛降至NAP下18.30米，新的干预作业水位为NAP下18米。由于作业存在不确定性及疏浚工况限制，设定疏浚深度公差为NAP下19米，因此实际作业可能会对海床造成最大至NAP下19米的扰动。本次调研区域内共有6处已记录的考古点，均为无详细信息的沉船或残骸，其中仅编号38.312的遗迹位于疏浚沟作业范围内，其余遗迹均处于定制疏浚沟之外。除上述考古记录外，另有3处来自其他数据库的考古点位于疏浚作业区内，剩余考古点则分布在定制疏浚沟外或东侧堆场区域。该区域考古预期等级较高，大概率存在沉船残骸及与航运相关的出土遗物。受区域侵蚀性环境影响，大型船舶残骸较有可能得以留存；若受到重型压舱石块及沉积物的保护，木质船舶残骸仍有留存的可能。以西斯海尔德河（Westerschelde）的里特姆（Ritthem）沉船为例，该区域发现1500年至1650年（基督纪元早期近代）船舶残骸的概率较低，但该沉船的存在较为特殊——其得益于厚重的压舱石层与大炮的保护，才得以抵御侵蚀作用。相较而言，较晚期的船舶残骸留存概率更高。针对史前至中世纪早期遗迹的考古预期等级较低，由于西斯海尔德河口的侵蚀特性，河口形成前的史前遗迹以及原位淹没村落遗迹，大概率已不复存在。关于第二次世界大战时期飞机残骸及船舶残骸的考古预期，可参考《NGE历史前置考古调查（Historisch vooronderzoek NGE）》，本报告仅说明该区域存在发现二战时期遗迹的可能性。ADC考古项目（ADC ArcheoProjecten）建议，采用高分辨率侧扫声呐（side scan sonar）和/或多波束声呐（multibeam）对疏浚作业区内可能存在的沉船、其他航运相关遗物或飞机残骸开展调查。若残骸未完全被沉积物覆盖，可通过侧扫声呐或多波束声呐进行探测与识别。此外，还需对所有可能构成疏浚障碍物的潜在遗存进行测绘。可同步采用梯度计（双磁强计，gradiometer (dubbele magnetometer)）探测磁异常现象。参考《NGE历史前置考古调查》的建议，应采用磁强计开展后续调查，建议将两种探测方式结合，并将磁强计的探测结果应用于考古分析。该方法可用于探测并记录水下沉积物中的金属物体，例如常规爆炸物及金属残骸部件。如需开展后续调查（对应《KNA水床底考古调查规范4.0》中的"水上阶段盘点性野外调查"），需在勘测启动前编制《技术要求纲领（Programma van Eisen）》，并提交主管部门审批。