Bureauonderzoek en Karterend Booronderzoek Archeologie Plangebied Haaksbergerstraat 49 (Thales) te Hengelo (Ov), Gemeente Hengelo

Op grond van de bestudeerde bronnen kon geconcludeerd worden dat het plangebied een middelmatig heeft voor archeologische resten uit alle perioden. Hiervoor geldt een verhoogde kans op resten uit de Steentijd op de hoogste delen van dekzandwelvingen en op resten uit de Late Prehistorie, de Romeinse tijd en Late Middeleeuwen langs de randen vandekzandhoogten en -ruggen (met een plaggendek). Archeologische resten worden afgedekt door een plaggendek. Archeologische resten zijn hierdoor mogelijk goed geconserveerd. Om de intactheid van de bodemopbouw, de bodemsamenstelling en het verwachtingsmodel te toetsen is een verkennend booronderzoek uitgevoerd. De onderzoeksvragen uit het bureauonderzoek kunnen hiermee als volgt worden beantwoord: Wat is de bodemopbouw en de vermoedelijke intactheid van het bodemprofiel binnen het plangebied?De bodemopbouw is in een groot deel van het plangebied grotendeels intact. In de westelijke helft van het plangebied is sprake van een eerdlaag op dekzand. In een aantal boringen is in de top van het dekzand een intacte inspoelingshorizont aangetroffen (podzol B). In de oostelijke helft van het plangebied komt in de ondergrond rivierklei over. In boring 11 is op grotere diepte keileem aangetroffen (grondmorene).De dikte van de afdekkende holocene laag varieert van 40 cm (boring 1) tot 180 cm (boring 11). Deze variatie hangt samen met de mate van recente ensubrecente ophogingen die in het plangebied aangetroffen zijn. Ter plaatse van de akkerpercelen is de oorspronkelijke bouwvoor gemiddeld op een diepte van 70 cm-mv aangetroffen. Het is niet bekend wanneer precies de akkerpercelen zijn opgehoogd. De op grond van het bureauonderzoek verwachte bodemtypen (veldpodzolen, dekzand, fluviatiele afzettingen en grondmorene) zijn daadwerkelijk aangetroffen in het plangebied. De aangetroffen eerdlagen zijn in het veld geïnterpreteerd als zwarte beekeerdgronden, hetgeen samenhangt met de relatief hoge grondwaterstand in het plangebied in combinatie met de keileemdie in de oostelijke helft van het plangebied relatief dicht aan de oppervlaktevoorkomen. De ondergrond van het plangebied bestaat uit een zwak golvende grondmorene die bedekt is met een relatief dunne laag dekzand waarop in de Late Middeleeuwen of Nieuwe Tijd een zwarte beekeerd is gevormd. Kunnen er archeologische vindplaatsen in het onderzoeksgebied aanwezig zijn?Hoewel in 8 van de 14 boringen een intacte bodemopbouw is aangetroffen en ook de top van de C-horizont in deze boringen niet vergraven is, zijn er geen oude bewoningslagen of cultuurlagen aangetroffen. Vanwege de relatief natte condities waarin de ondergrond van het plangebied in het verleden gevormd is en het ontbreken van concrete aanwijzingen van vindplaatsen kan de middelhoge archeologische verwachting voor alle perioden voor het plangebied daarom bijgesteld worden naar laag.SelectieadviesVanwege het ontbreken van concrete aanwijzingen voor een archeologische vindplaats, adviseren wij om geen vervolgonderzoek in het plangebied uit te voeren.SelectiebesluitHet selectieadvies wordt overgenomen. De Regionaal Archeoloog adviseert de gemeente Hengelo om geen vervolgonderzoek te laten uitvoeren en het plangebied voor wat betreft het omgevingsaspect ‘archeologische waarden’ vrij te geven.VoorbehoudVerder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de RCE te Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Hengelo hiervan per direct in kennis te stellen.

经对相关文献资料的研判分析，可得出结论：本次调查地块各时期考古遗存的存在概率为中等水平。其中，风积砂脊的最高区域内，石器时代（Steentijd）遗存的存在概率有所提升；而在风积砂高地与砂脊的边缘区域（带有plaggendek覆盖层），则存在更高概率存在晚史前时期、罗马时期以及中世纪晚期的考古遗存。考古遗存常被腐殖质覆盖层（plaggendek）所覆盖，因此大概率可得到良好保存。

为验证调查区域内土层结构、土壤组成及考古遗存预测模型的合理性，本次研究开展了勘探钻孔调查。据此，可对前期案头研究提出的调查问题作出如下解答：
 一、调查区域内的土层结构与土壤剖面的潜在完整性如何？
本次调查区域内大部分区域的土层结构基本保持完整。调查区域西部以风积砂上覆泥炭层为主；部分钻孔的风积砂表层发现了完整的淀积层（灰化土B层，podzol B）。调查区域东部地下表层为河相沉积黏土；在钻孔11的较深位置，则发现了冰碛粉质黏土（keileem，grondmorene）。
全新世覆盖层的厚度介于40厘米（钻孔1）至180厘米（钻孔11）之间，其厚度变化与调查区域内近期及亚近期的地表抬升程度相关。在耕地地块内，原始耕作层的平均埋藏深度为地下70厘米（cm-mv），目前尚不清楚耕地地块的抬升具体始于何时。
案头研究中预判的土壤类型（野外灰化土、风积砂、河相沉积物及冰碛物）均在调查区域内被实际发现。本次发现的泥炭层经野外鉴定为黑色泥炭土，这与调查区域内相对较高的地下水位，以及调查区域东部粉质黏土距地表相对较近的特征密切相关。
调查区域的地下基底为起伏平缓的冰碛物，其上覆盖有相对较薄的风积砂层，该砂层之上于中世纪晚期或近代形成了黑色泥炭土层。
 二、调查区域内是否存在考古遗址？
尽管14个钻孔中有8个发现了完整的土层结构，且这些钻孔的C层（C-horizont）表层未被扰动，但并未发现古代居住层或文化层。鉴于调查区域地下在形成时期曾处于相对湿润的环境，且未发现考古遗址的具体线索，因此可将本次调查地块各时期的中等偏高考古潜力等级调整为低等级。

## 遴选建议
鉴于未发现考古遗址的具体线索，我们建议无需在本次调查区域内开展后续考古调查工作。

## 遴选决议
本次遴选建议已被采纳。区域考古学家建议亨厄洛（Hengelo）市政府无需开展后续考古调查，并可针对"考古价值"这一环境要素，解除对本次调查地块的相关限制。

## 保留条款
此外，在核发环境许可时，需始终告知相关方法定申报义务（依据1988年《古迹法》第53条），以确保对偶然发现的文物进行记录："除考古发掘外，任何人发现其知晓或理应知晓属于文物（可移动或不可移动文物）的物品时，应尽快向主管部门申报。"该申报需向位于阿默斯福特的荷兰国家文化遗产局（RCE）提交。建议同时立即将此事项告知亨厄洛市政府的相关责任官员。