Bureauonderzoek oevertraject 18, gemeenten Alkmaar, Langedijk, Heerhugowaard

<p>De Provincie Noord-Holland heeft een inspectie uitgevoerd voor het plangebied ‘oevertraject 18’, dat bestaat uit de waterkering van het Kraspolderkanaal en Langedijkervaart in de gemeentes Alkmaar, Langedijk en Heerhugowaard. Er is gebleken dat ca. 3.753 m van de oeverconstructie een restlevensduur heeft beneden de 10 jaar. Het tracé heeft een totale lengt van circa 6,5 km waarvan over 3,7 km de oeverconstructie zal worden vervangen. Het plan is om de oeverconstructie op dezelfde plaats terug te plaatsen. Daarbij wordt de bestaande damwand door uitrillen of uittrekken verwijdert en zal de nieuwe damwand op dezelfde manier worden geplaatst. Bij het aanbrengen van de verankering kan uitgraven aan de orde zijn. Dit zal tot maximaal 1,0 meter beneden maaiveld zijn. Hierdoor kunnen eventueel archeologisch resten worden verstoord.</p><p>Het onderzoeksgebied bevindt zich in het zeekleigebied/de regio West-Friesland en ligt op een overgang van mariene afzettingen naar veengebied. Het veen komt over het gehele plangebied nog steeds voor op een variërende diepte van 3 tot 1,20 m –mv en op sommige plaatsen zelfs direct aan het maaiveld, onder een laag klei en slib die tijdens overstromingen werden afgezet (Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Wormer). Deze wad afzettingen creëerden rond 1500 voor Chr. een gelaagd pakket van veen en klei- en zandafzettingen waardoor het gebied werd opgehoogd en de zee minder invloed kreeg. Veenontginningen in de late middeleeuwen heeft er voor gezorgd dat het veen grotendeels is verwijderd dan wel geoxideerd. Door de bodemdaling kreeg de zee steeds meer invloed en werd dijkenbouw een noodzaak.</p><p>Op basis van de AMK terreinen, de waarnemingen en de onderzoeken dateren veel van de aangetroffen vondsten uit de middeleeuwen tot nieuwe tijd. De waarnemingen liggen dicht bij de stad Alkmaar of op een huisplaats (Francesco, AMK terrein 4245). Twee van de eerder uitgevoerde onderzoeken bleken verstoord door landbouwwerkzaamheden en door getijdenwerking. Het derde onderzoek heeft deels een lage verwachting, maar ligt hoger in het landschap dus kan volgens het onderzoek van waarde zijn. AMK terreinen die van invloed kunnen zijn op het gebied zijn de Westfriese omringdijk (AMK terrein 10823) op 20 m afstand gelegen van de oever aan de kant van de Oudlandzijde en de Polderzijde en de huisplaats Boomlust (AMK terrein 4244) ongeveer op 30 m afstand van de oever gelegen aan de Polderzijde.</p><p>In overleg met de gemeentelijk archeoloog te Alkmaar is het grootste gedeelte van oevertraject 18 in de gemeente Alkmaar vrijgegeven; direct naast de oevers liggen geen archeologisch waardevolle terreinen. Omdat het zuidelijke gedeelte van de Westfriese omringdijk het dichtst bij de oever ligt wordt een zone van 10 m aangehouden waarbinnen de werkzaamheden plaats kunnen vinden zonder dat er archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk is. Bij overschrijding is archeologisch onderzoek noodzakelijk.Verkennend booronderzoek wordt geadviseerd voor het gebied met een veenlaag direct aan het oppervlak op de grens tussen gemeente Alkmaar en gemeente Heerhugowaard. Verkennend booronderzoek is ook aanbevolen voor de strandwal aan de kant van de Schermerpolder die langs de oever snijdt.</p>

北荷兰省针对“岸线区段18”规划区域开展了巡查工作，该区域涵盖阿尔克马尔、兰莱迪克与海尔许霍瓦德三市镇境内的克拉斯波尔德运河堤防及兰莱迪克港航道。巡查结果显示，约3753米的岸线结构剩余使用寿命不足10年。该岸线总长度约6.5千米，其中超过3.7千米的岸线结构需进行更换。本次修复方案将在原址重建岸线结构：先通过振拔或拔除作业移除现有板桩墙，再以相同工艺安装新板桩墙。设置锚固结构时可能需要开挖作业，开挖深度最大可达距地面1.0米处，此举可能会扰动考古遗存。

本研究区域位于海积黏土地带/西弗里斯兰地区，处于海相沉积向泥炭沼泽地带的过渡区域。规划区内的泥炭层现今仍以3至1.20米（距地表深度）的不等厚度分布，部分区域泥炭甚至直接出露于地表，其上覆盖有洪水期沉积的黏土与淤泥层（奈尔德魏克地层（Formatie van Naaldwijk）、沃尔默尔低位地层（Laagpakket van Wormer））。该类潮滩沉积物于公元前1500年左右形成了泥炭与黏土、砂层互层的沉积序列，使得区域地面抬升，海洋侵蚀影响减弱。中世纪晚期的泥炭开发活动导致区内泥炭大部分被移除或氧化，伴随地面沉降，海洋侵蚀作用加剧，修筑堤防成为迫切需求。

基于AMK场地、实地观测记录与既往考古调查，本次发现的多数遗存年代可追溯至中世纪至近现代。观测点多毗邻阿尔克马尔市，或位于一处古宅址（弗朗切斯科，AMK场地4245）。此前开展的两项考古调查因农业活动与潮汐作用遭到破坏。第三项调查的遗存保存预期较低，但因其地处地势较高的景观位置，经评估仍具有学术价值。对本区域存在潜在影响的AMK场地包括：距奥德兰兹岸侧与波尔德侧堤岸20米处的西弗里斯兰环堤（AMK场地10823），以及距波尔德侧堤岸约30米处的博姆勒斯特古宅址（AMK场地4244）。

经与阿尔克马尔市考古学家协商，位于阿尔克马尔市镇境内的岸线区段18大部分区域已获得考古豁免：岸线周边无具有考古价值的场地。由于西弗里斯兰环堤南段距岸线最近，因此划定10米宽的作业缓冲区，该区域内开展施工无需开展后续考古勘探；若超出该缓冲区范围，则必须开展考古调查。针对阿尔克马尔与海尔许霍瓦德两市镇交界地带、泥炭层直接出露地表的区域，建议开展勘探性钻探作业；同时，沿岸线穿过的斯海尔默波尔德侧海岸沙堤区域，也推荐开展勘探性钻探作业。