Bureauonderzoek archeologie S-545 Beverwijk

Hynetwork Services B.V. (hierna HNS) – een dochteronderneming van de N.V. Nederlandse Gasunie (Hierna
Gasunie) – heeft het voornemen een ondergronds leidingnetwerk met bijbehorende (bovengrondse)
voorzieningen voor het transport van waterstof te ontwikkelen in het Noordzeekanaalgebied (hierna NZKG): het project Waterstofnetwerk Noordzeekanaalgebied. Om de ontwikkeling van Waterstofnetwerk NZKG mogelijk te maken moet onder andere een milieueffectrapportage (hierna m.e.r.) worden uitgevoerd. Voor het waterstofnetwerk wordt ingezet op het zoveel mogelijk hergebruik van bestaande hogedruk
aardgastransportleidingen. In deelgebied II ligt een bestaande leiding die hergebruikt wordt. Deze bestaande
gastransportleiding verbindt binnen het Noordzeekanaalgebied de waterstofleidingen in deelgebied I en III met elkaar en heeft een centrale ligging om het landelijk waterstofnetwerk te kunnen realiseren. Deze leiding wordt hiervoor tussen het compressorstation Beverwijk en de afsluiterlocatie Spaarndam uit gebruik genomen voor het transport van aardgas. Ter hoogte van afsluiterlocatie Driehuis Oost is voor deze aanpassing over een lengte van circa 250 meter een nieuwe gastransportleiding nodig. Bij de aansluitpunten van de nieuwe
waterstofleiding op de bestaande leiding komen afsluiters. De geologische en geomorfologische geschiedenis van het plangebied laat een complexe interactie zien tussen natuurlijke en menselijke processen, die de vorming en ontwikkeling van het landschap hebben bepaald. Het gebied is in het Holoceen getransformeerd door zeespiegelstijging, getijdensystemen, strandwalvorming,
sedimentafzettingen en menselijke ingrepen zoals bedijking en veenontginning. Dit heeft geleid tot een divers landschap, variërend van estuariene sedimenten en strandwallen tot veenpakketten en poldergronden.
Deze geologische dynamiek heeft belangrijke implicaties voor de archeologische verwachting in het plangebied. De afwisseling van getijde- en rivierafzettingen, veenontwikkeling en strandwallen wijst op een hoge potentie voor archeologische resten uit verschillende periodes. Oude rivierlopen en estuariene systemen kunnen
bewoningssporen bevatten, terwijl veen- en strandwalzones sporen van prehistorische en vroeghistorische
bewoning of activiteiten kunnen herbergen. De latere inpoldering en drooglegging zorgt ervoor dat deze
archeologische lagen mogelijk verstoord, geoxideerd of ingeklonken zijn. De strandwallen in het gebied vormen een belangrijk landschapselement met een lange geschiedenis van
natuurlijke en menselijke interacties. Deze langgerekte, zandige zones zijn van oudsher aantrekkelijke
vestigingslocaties door hun hogere ligging en vruchtbare gronden. De menselijke bewoning en landgebruik
hebben echter geleid tot significante veranderingen in het landschap. Terwijl oudere strandwallen intensief zijn gebruikt en daardoor archeologische sporen zijn verdwenen, bieden jongere duinzones met minder verstoring betere mogelijkheden voor archeologische vondsten. Het omliggende veenlandschap heeft door ontginning en turfwinning een open karakter gekregen, maar is kwetsbaar voor bodemdaling door oxidatie. In de
middeleeuwen werd het gebied bedijkt. Ook loopt het plangebied door de Stelling van Amsterdam. Bij het tracé van rijksweg A22 in de Heemskerkerbroekpolder werden door leden van de AWN-Zaanstreek
waarnemingen verricht in een circa 1 hectare grote ontgraving. Dit is direct ten zuiden van het plangebied. Het vlak was aangelegd op een diepte van circa 1 meter, juist op de overgang van kleiafzettingen naar zandige
wadafzettingen. In het centrum van de ontgraving werd een met klei opgevulde waterput uit de late
ijzertijd/vroeg-Romeinse Tijd ontdekt. Elders op het terrein werden de onderste delen van langwerpige kuilen aangetroffen.Omdat er een hoge/middelhoge kans is op het aantreffen van archeologische resten binnen het plangebied en het plangebied grenst aan een vindplaats, adviseert Antea Group om binnen het plangebied een
inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen, karterende fase, uit te voeren. Deze methode is uiterst geschikt om de gespecificeerde verwachting te toetsen c.q. de aan- of afwezigheid sites aan te tonen. Ook kan de
opbouw van de bodem worden onderzocht.

海网络服务有限公司（Hynetwork Services B.V.，下称HNS）是荷兰天然气公司（N.V. Nederlandse Gasunie，下称Gasunie）的子公司，计划在北海运河区（Noordzeekanaalgebied，下称NZKG）开发地下输氢管道网络及配套（地面）设施，即“北海运河区氢管网项目”。为推进该项目开发，需开展环境影响评价（milieueffectrapportage，下称MER）。本氢管网项目将优先复用现有高压天然气输送管道，其中II区将复用一条现有管道：该管道位于北海运河区内，连接I区与III区的氢管道，地理位置优越，可支撑全国氢管网的建设。当前该管道用于输送天然气，将在贝弗韦克（Beverwijk）压缩机站与斯帕伦达姆（Spaarndam）闸点之间停用。为完成本次改造，在德里休斯东（Driehuis Oost）闸点附近需新建一段长约250米的燃气管道。新建氢管道与既有管道的接驳点将设置阀门。

规划区的地质与地貌历史呈现出自然过程与人类活动的复杂交互，这一交互塑造了区域景观的形成与演化。全新世时期，海平面上升、潮汐系统发育、滩脊形成、沉积物沉积以及筑堤、泥炭开垦等人类活动重塑了该区域，形成了涵盖河口沉积物、滩脊、泥炭层与圩田土壤的多样景观。这种地质动态对规划区的考古潜力具有重要影响：潮汐与河流沉积物、泥炭发育与滩脊的交替沉积，表明区域内存在不同时期考古遗存的高潜力。古河道与河口系统可能留存居住遗迹，而泥炭与滩脊区域则可能保存史前至早期历史时期的人类居住或活动痕迹。后期的围垦与排水活动可能导致这些考古地层被扰动、氧化或压实。

区域内的滩脊是重要的景观元素，拥有悠久的自然与人类互动历史。这些长条状沙质区域因地势较高、土壤肥沃，自古以来便是理想的定居选址。但人类居住与土地利用已对景观造成显著改变：较古老的滩脊因高强度开发导致考古遗迹消失，而扰动较少的年轻沙丘区域则更易发现考古遗存。周边泥炭景观因开垦与泥炭开采变得开阔，但易因氧化发生地面沉降。中世纪时期，该区域完成筑堤工程，同时规划区穿过阿姆斯特丹防线（Stelling van Amsterdam）。

在赫姆斯克伯克布鲁克（Heemskerkerbroek）圩田的A22国道沿线，AWN-Zaanstreek的成员在一处约1公顷的发掘坑中开展了调查，该发掘坑位于规划区正南方，发掘深度约1米，恰好位于黏土沉积物向沙质潮间带沉积物的过渡层。发掘坑中心发现了一座晚铁器时代/早期罗马时期的黏土填充水井，场地其他区域则发现了长形坑的下部遗存。

鉴于规划区内存在中高概率发现考古遗存，且规划区毗邻一处考古发现点，Antea Group建议在规划区内开展钻探式考古调查（踏勘阶段）。该方法极适合验证前述考古潜力，或证实遗址的存在与否，同时可探查土壤剖面结构。