การพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์แบบชุมชนมีส่วนร่วม: กรณีศึกษา ชุมชนท่ามะโอ ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง

การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์ของชุมชนท่ามะโอ ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง และเพื่อศึกษากระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนท่ามะโอ ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์ โดยใช้การศึกษาเชิงคุณภาพด้วยการลงพื้นที่สัมภาษณ์บุคคลหลัก จำนวน 10 คน ได้แก่ ประธานชมรมคณะกรรมการ ผู้นำชุมชน เยาวชนรุ่นใหม่ ชาวบ้านชุมชนท่ามะโอ และเจ้าหน้าที่รัฐ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากแหล่งข้อมูล 2 แหล่ง คือ แหล่งข้อมูลทุติยภูมิเป็นการรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับการจัดการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน การวางแผน การออกแบบกลยุทธ์ด้านการท่องเที่ยววัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์ สถานที่ท่องเที่ยว และขนบธรรมเนียมประเพณี แนวคิดและวรรณกรรมต่าง ๆ ตลอดจนงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง เอกสารวิชาการ บทความทางวิชาการ เว็บไซต์สถิตินักท่องเที่ยว รวมทั้งจากข้อมูลที่เคยมีการตีพิมพ์แก่สาธารณชน ที่เกี่ยวข้องกับชุมชนท่ามะโอ ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง และแหล่งข้อมูลปฐมภูมิ เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา ประกอบด้วย เครื่องมือบันทึกข้อมูลเพื่อเก็บรายละเอียด แบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบ กึ่งโครงสร้างผลการศึกษาพบว่า แนวทางการพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์แบบชุมชนมีส่วนร่วมของชุมชนท่ามะโอ ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง โดยชุมชนท่ามะโอมีความพร้อมในการพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์ที่สามารถดึงดูดใจนักท่องเที่ยวในการตัดสินใจเดินทางมาท่องเที่ยวชุมชนท่ามะโอผ่านการนำเสนอความเป็นชุมชนเก่าแก่ของจังหวัดลำปาง ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนท่ามะโอในการร่วมวางแผน ออกแบบโปรแกรมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์ของท่ามะโอ และมีหน่วยงานภาครัฐที่เข้ามาสนับสนุนในการให้องค์ความรู้ และร่วมพัฒนาการออกแบบโครงร่างโปรแกรมการท่องเที่ยว จนออกมาในรูปแบบโปรแกรมการท่องเที่ยว 2 รูปแบบโปรแกรม ได้แก่ One Day Trip และ Overnight Trip ซึ่งจะมีระยะเวลาในการทำกิจกรรมที่มากขึ้นในแต่ละโปรแกรมในการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของชุมชนท่ามะโอ โดยมีคณะกรรมการบริหารจัดการโดยชุมชนท่ามะโอแบ่งออกเป็น 2 คณะทำงาน ได้แก่ 1) คณะกรรมการบริหารจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชน มีหน้าที่เพื่อดำเนินการบริหารด้านการท่องเที่ยวและวัฒนธรรมในชุมชนท่ามะโอ และ 2) คณะกรรมการบริหารจัดการตลาดของชุมชนท่ามะโอ โดยจัดตั้งกลุ่มกาดหมั้วเพื่อวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวขึ้น เพื่อการบริหารจัดการตลาดของชุมชนท่ามะโอ ในการจัดกิจกรรมต่าง ๆ และการจำหน่ายสินค้าในตลาดชุมชนเป็นไปด้วยความเรียบร้อยและเหมาะสม

本研究旨在探究泰国南邦府（Lampang）直辖县北旺分区塔马欧社区的文化创意旅游发展路径，以及该社区参与推动文化创意旅游的实施流程。本研究采用质性研究方法，通过实地访谈10名关键信息提供者开展调研，访谈对象涵盖社区委员会主席、社区领袖、新生代青年、塔马欧社区居民及政府工作人员。本研究的数据来源分为两类：其一为二手数据，内容涵盖可持续旅游管理、文化创意旅游策略的规划与设计、旅游景点、民俗传统等相关领域的理论文献、学术研究成果、学术期刊论文、游客统计网站数据，以及公开的塔马欧社区相关资料；其二为一手数据，研究工具包括信息记录工具与半结构化深度访谈提纲。研究结果显示，南邦府直辖县北旺分区塔马欧社区具备发展文化创意旅游的潜力，可通过展现南邦府的古老社区风貌吸引游客到访。塔马欧社区居民可通过共同参与规划、设计塔马欧社区文化创意旅游项目，结合政府提供的知识支持与项目框架协助，开发出两类旅游产品：一日游（One Day Trip）与过夜游（Overnight Trip），两类产品均包含丰富的社区文化与历史体验活动。该社区设立了两个管理委员会负责运营：一是社区旅游管理委员会，负责统筹社区旅游与文化相关事务；二是社区市场管理委员会，并成立文化旅游小组以保障社区市场的各类活动开展与商品售卖有序规范。