Wonen bij de Witte Kerk - Plangebied Dorpsstraat, gemeente Noordwijkerhout

<p>RAAP Archeologisch Adviesbureau heeft een sloopbegeleiding en archeologische opgraving uitgevoerd ten behoeve van de aanleg van een parkeerkelder met hierboven woningen en appartementen.</p><p>Tijden het onderzoek is 1029 m2 archeologisch begeleid. Hierbij werd duidelijk dat in grote delen van het sloopbegeleidingsgebied het sporenniveau, zoals aangetroffen tijdens het proefsleufonderzoek nog (intact) aanwezig was. Op basis hiervan is het gehele plangebied, met uitzondering van een reeds ontgraven deel, geselecteerd voor vervolgonderzoek in de vorm van een archeologische opgraving. Uiteindelijk is 1550 m2 opgraven.</p><p>Tijdens het archeologisch onderzoek zijn archeologische resten aangetroffen uit de IJzertijd en de Late Middeleeuwen tot de Nieuwe tijd C. Op basis van de aangetroffen sporen en vondsten kan onderscheid worden gemaakt in een aantal gebruiksfasen.</p><p>Tijdens het onderzoek zijn een aantal verspreid gelegen kuilen aangetroffen. De kuilen dateren uit de Vroege of Midden IJzertijd. Vermoedelijk houden de sporen verband met een nederzetting in de directe nabijheid van het plangebied. Binnen het plangebied zijn geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van huizen of erven. De kuilen worden afgedekt door twee akkerlagen met eergetouwkrassen die van elkaar worden gescheiden door een dunne laag stuifzand. Uit de akkerlagen komt aardewerk wat in de Midden IJzertijd gedateerd dient te worden. Het betreft hier het akkerareaal van een nabijgelegen nederzetting.</p><p>De sporen uit de Late Middeleeuwen zijn stratigrafisch duidelijk gescheiden van de sporen uit de Prehistorie door een laag zand van circa 0,6 meter dikte. Hoewel geen structuren zijn herkend wijzen de aangetroffen paalkuilen, kuilen en waterputten wel op bewoning in het plangebied. Er zijn twee concentraties van sporen aan te wijzen. De eerste in het zuidoosten van het plangebied in put 1 en put 3 en de tweede concentratie in het noordwesten in put 4. Vermoedelijk heeft hier een huis of boerderij gestaan. De huisplattegronden zijn door 500 jaar bouwen, verbouwen en slopen niet meer herkenbaar.</p><p>De laatste fase van de bebouwing en gebruik van het plangebied vanaf het einde van de 17e eeuw tot de 20e eeuw is op basis van gevonden grondsporen/ funderingen en historisch kaartmateriaal/ archiefgegevens goed te reconstrueren. Langs de Dorpsringweg ligt het logement ’t Rechthuys met ervoor een plein. Achter het Rechthuys liggen een koetshuis en een stal. De zuidoost hoek van het plangebied was onbebouwd, hier lag een boomgaard, behorende bij het Rechthuys. Aan de noordzijde langs de Dorpsstraat liggen in aan het begin van de 19e eeuw vijf percelen. De twee meest oostelijk gelegen percelen betreffen een boomgaard en een stuk bos. Ten westen hiervan zijn twee langs de Dorpsstraat gelegen huizen met erf en schuur aanwezig. Tot slot staat op het laatste perceel nog een schuur. Vermoedelijk bevond zich op ieder erf een waterput.</p>

RAAP考古咨询事务所（RAAP Archeologisch Adviesbureau）为一处配建地上住宅与公寓的地下停车场建设项目，开展了考古拆除监理（sloopbegeleiding）与考古发掘工作。
本次考古监理作业覆盖面积达1029平方米。经勘查确认，在拆除监理区域的大片范围内，探槽调查（proefsleufonderzoek）中发现的考古遗迹层（sporenniveau）仍保存完好。据此，除已发掘区域外，整个规划区域均被纳入后续考古发掘范围，最终实际发掘面积为1550平方米。
本次考古调查发现了铁器时代（IJzertijd）以及中世纪晚期（Late Middeleeuwen）至近代（Nieuwe tijd）的考古遗存。基于本次发现的遗迹与遗物，可划分出若干使用阶段。
调查期间共发现多处分散的坑穴（kuilen），其年代可追溯至早期铁器时代或中期铁器时代。这类遗迹大概率与规划区域附近的一处聚落相关。规划区域内未发现房屋或宅地遗迹。坑穴上方覆盖有两层带有禾秆碎屑的耕作层（akkerlagen），两层之间夹有一层薄的风积砂层；耕作层中出土有可追溯至中期铁器时代的陶器，该区域应为附近一处聚落的耕作区。
中世纪晚期的遗迹经地层学（stratigrafisch）分析，与史前遗迹被一层厚约0.6米的砂层清晰分隔。尽管未识别出建筑结构，但本次发现的柱坑（paalkuilen）、坑穴与水井（waterputten）均表明规划区域内曾有人类居住。本次调查可识别出两处遗迹集中区：一处位于规划区域东南部，对应1号坑与3号坑；另一处位于规划区域西北部，对应4号坑。该区域大概率曾建有房屋或农舍，不过由于500余年的建造、改建与拆除活动，房屋平面布局已无法辨识。
规划区域17世纪末至20世纪的建筑与使用历程，可通过出土的地下遗迹/地基以及历史地图资料/档案记录得到较为完整的复原。村环路（Dorpsringweg）旁坐落有"律政馆"（'t Rechthuys），馆前设有广场；律政馆后方建有马车房与马厩。规划区域的东南角原为空地，设有一处隶属于律政馆的果园。规划区域北侧沿村街（Dorpsstraat）分布有五处地块，始建于19世纪初：最东侧的两处地块分别为果园与一片林地；其西侧建有两栋沿村街分布的住宅，附带宅地与谷仓；最后一处地块上还留有一座谷仓。据推测，每处宅地中均设有一口水井。