เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาการพัฒนาการเกษตรตามแนวทาง “Satoyama” (Satoyama Agricultural Development Tool)

เครื่องมือในการศึกษานี้จัดทาขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อจัดหาวิธีการในการประเมินชุมชนตัวอย่าง โดยการประเมินบน “หลักการพื้นฐานทั้ง 5 ประการของ Satoyama”
“Satoyama” เป็นคาภาษาญี่ปุ่น ซึ่งกล่าวถึงพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ที่ประกอบขึ้นจากระบบนิเวศที่มีความหลากหลายและแตกต่างกันมีความเชื่อมโยงอยู่บนพื้นที่เดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นระบบนิเวศป่าไม้ พื้นที่การเกษตร ชลประทาน ทุ่งหญ้า หมู่บ้านหรือชุมชน ซึ่งเป็นการอยู่ร่วมกันของระบบนิเวศดังกล่าวเป็นเวลานาน โดยเกิดการปฏิสัมพันธ์กันระหว่างมนุษย์และระบบนิเวศในพื้นที่
เนื่องจากหลักการของ “Satoyama” มีความเชื่อมโยงอย่างมากกับงานทางด้านการเกษตร จึงมีความน่าสนใจที่จะนาหลักการของ “Satoyama” มาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาหมู่บ้านของชาวเขาหรือชาวพื้นเมืองที่อาศัยในพื้นที่ชนบท ให้มีการทาการเกษตรแบบยั่งยืนอันจะทาให้เกิดความสมดุลของระบบนิเวศตามธรรมชาติและเป็นการส่งเสริมการอนุรักษ์วัฒนธรรมและประเพณีอันดีงานของท้องถิ่น
เครื่องมือที่ใช้ศึกษาจะมีลักษณะเป็นแบบสอบถามที่ใช้เก็บข้อมูลทั่วไปซึ่งจะเป็นข้อมูลพื้นฐานที่จาเป็น โดยประเด็นคาถามในเครื่องมือชุดนี้จะแยกกันตามหลักการของ “Satoyama” ในแต่ละด้าน ข้อมูลที่ได้รับมาจากท้องถิ่นอาจได้มากจากบุคคลที่นาเครื่องมือมาใช้ ทั้งนี้วิธีการนาไปใช้อาจมีความแตกต่างกันไปขึ้นกับตัวของผู้ที่ใช้เครื่องมือ สิ่งที่ต้องให้ความสาคัญคือผู้ที่ใช้เครื่องมือจะต้องตอบคาถามโดยอยู่บนพื้นฐานของข้อมูลที่แท้จริง เครื่องมือที่จัดทาขึ้นมีความยืดหยุ่น โดยที่ผู้ใช้สามารถเพิ่มเติมหรือดึงบางคาถามออกไปในกรณีที่ไม่ต้องการเก็บข้อมูลในบางหัวข้อได้
คาถามจะเป็นแบบเชิงปริมาณ โดยมีระดับคะแนนตั้งแต่ 1 ถึง 5 โดย 1 หมายถึง คะแนนในระดับที่ต่าที่สุด และ 5 หมายถึง คะแนนในระดับที่สูงที่สุด ส่วนล่างสุดของตารางจะเป็นวิธีการคานวณคะแนนในรูปของร้อยละของคาตอบจากคะแนนเต็ม
หลังจากได้ทาการตอบแบบสอบถามทั้ง 5 ด้านแล้ว ในหน้าถัดไปจะเป็นจัดจาแนกชุมชนออกเป็นประเภทต่างๆ 3 ประเภท โดยพิจารณาเกี่ยวกับความสอดคล้องกับหลักการของ “Satoyama” กรุณาปฏิบัติตามคาแนะนา โดยผู้วิจัยได้อธิบายลักษณะของชุมชนในแต่ละประเภทโดยอาศัยพื้นฐานทางด้านการบริการของระบบนิเวศ และคุณภาพชีวิตของมนุษย์ และยังได้ให้ข้อแนะนาให้แก่ชุมชนที่ต้องการจะพัฒนาให้สอดคล้องกับหลักการของ “Satoyama” ทั้ง 5 ด้านไว้ด้วย

本研究工具旨在提供一套针对示范社区的评估方法，该评估基于佐藤山（Satoyama）的五大核心原则。
“佐藤山（Satoyama）”为日语词汇，指由多样且相互关联的生态系统构成的地理区域，涵盖森林生态系统、农田、溪流、草地、村落或社区，此类生态系统长期共存，人类与当地生态系统之间持续产生互动。
鉴于佐藤山原则与农业活动高度相关，将其应用于山区或原住民村落的发展，以推动可持续农业，实现自然生态系统平衡，同时促进当地优秀文化与传统的保护，具有重要研究价值。
本研究工具采用通用问卷形式收集必要的基础数据，问卷题目将按照佐藤山的五大原则分模块设置。本地数据主要由工具使用者通过实地调研获取，具体使用方式会因使用者而异，需注意的是，使用者必须基于真实数据作答。本工具具备灵活性，使用者可根据需求增删特定题目。
问卷题目均为定量题型，采用1至5分的评分等级：1代表最低分，5代表最高分。问卷表格末尾将附评分计算方法，即根据满分占比换算作答得分的百分比。
完成五大模块的问卷作答后，下一页面将根据与佐藤山原则的契合度，将社区划分为3种类型。请遵循指引：研究者已基于生态系统服务与人类生活质量两大基础，对每种类型社区的特征进行了说明，同时也为希望契合佐藤山五大原则进行发展的社区提供了指导建议。