Archeologisch bureauonderzoek t.b.v. rioleringswerkzaamheden bij de weg Dijkhuizen te Ruinerwold, gemeente De Wolden (DR)

<p>Aanleiding tot het hier beschreven archeologisch bureauonderzoek zijn de plannen van BK Civiel en Sport voor de rioleringswerkzaamheden aan de weg Dijkhuizen te Ruinerwold, gemeente De Wolden. Omdat deze plannen met bodemverstorende ingrepen gepaard gaan, is een archeologisch vooronderzoek noodzakelijk. Het te onderzoeken riooltracé omvat de huidige weg Dijkhuizen. </p><p>Er zijn podzolgronden te verwachten, op een vlakte van ten dele verspoelde dekzanden. Op de beleidskaart van de gemeente De Wolden ligt een groot deel van het noordelijke deel van het tracé in de historische kern van het gehucht Dijkhuizen. Het betreft een middeleeuws bewoningslint, ontstaan bij de veenontginningen die plaatsvonden vanaf de 12e eeuw. Op grond hiervan zijn voor het gebied vooral sporen van bewoning uit de middeleeuwen en nieuwe tijd te verwachten. Deze resten kunnen vanaf het maaiveld worden aangetroffen. Prehistorische resten kunnen worden verwacht in de top van het dekzand, met name bij een intacte podzolbodem. Uit het geotechnisch onderzoek van de Grontmij komt echter naar voren dat bij de rioleringswerkzaamheden tot 3 m-mv gegraven zal worden en dat tot op deze diepte ook de huidige riolering de bodem al heeft verstoord.</p><p>De bestaande riolering wordt bij de geplande werkzaamheden vervangen. De bodem zal hierbij niet of nauwelijks verder verstoord worden. Ook zijn onder de verstoringsdiepte van 3 m-mv geen middeleeuwse resten te verwachten. Prehistorische resten zijn pas te verwachten op circa 4,5 m-mv, onder een pakket veen. De bodem zal niet tot deze diepte worden geroerd. Het tracé van het nieuwe riool komt onder de huidige weg en op de plek van het huidige riool te liggen. De aanleg van de huidige weg en riool heeft tot circa 3 m-mv bodemverstoring geleid. Hieronder bevindt zich veen en pas op 4,5 m-mv dekzand. Hier kunnen nog prehistorische resten worden verwacht, maar er zal niet tot op deze diepte worden verstoord. Resten uit middeleeuwen of Nieuwe tijd zijn niet op deze diepte te verwachten.</p><p>Wij bevelen geen vervolgonderzoek aan. Dit in verband met de grote mate van verstoring binnen het gebied. Mocht toch buiten de huidige rioolsleuf gegraven worden, dan is wel vervolgonderzoek noodzakelijk. Gezien de ligging van het tracé onder de huidige weg, waar ook kabels en leidingen voor kunnen komen wordt aanbevolen eventueel vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een archeologische begeleiding. Voorafgaand aan de archeologische begeleiding is een door het bevoegd gezag goedgekeurd Programma van Eisen (PvE) noodzakelijk. Het onderzoek dient uitgevoerd te worden door een daartoe gecertificeerd bedrijf.</p><p>Bovenstaande betreft een aanbeveling. De resultaten en aanbeveling dienen te worden getoetst en onderschreven door het bevoegd gezag, gemeente De Wolden, in de vorm van een selectiebesluit. Tenslotte dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Tevens is het raadzaam de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente hiervan in kennis te stellen.</p>

本次所述的考古案头调查，缘起于BK Civiel en Sport针对德沃尔登市（De Wolden）吕因沃尔德（Ruinerwold）的戴克休森路（Dijkhuizen）开展排污工程的计划。由于该工程涉及土体扰动作业，因此需开展考古预调查。本次调查的排污管线走廊涵盖现有戴克休森路。
该区域预计分布灰化土（Podzol），发育于部分遭受侵蚀的覆盖砂平原。根据德沃尔登市的政策地图，管线走廊北部的大部分区域位于戴克休森村落的历史核心区内。该村落为中世纪居住带，形成于12世纪起开展的泥炭开垦活动。据此推测，该区域大概率存在中世纪及近代的人类居住遗迹，此类遗迹可在原地面以下被发现。史前遗迹则可能分布于覆盖砂层顶部，尤其是在保存完好的灰化土层中。但根据格伦特迈（Grontmij）开展的岩土工程勘察结果，本次排污工程的开挖深度将达到地下3米（m-mv），且在该深度范围内，现有排污管道已对土体造成了扰动。
本次计划工程将对现有排污管道进行更换，施工过程中土体不会或仅会受到极轻微的额外扰动。同时，在3 m-mv的扰动深度以下，预计不会发现中世纪遗迹。史前遗迹仅可能分布于约地下4.5米处的泥炭层下方，但本次施工不会开挖至该深度。新排污管道的走线将位于现有道路下方，且与现有排污管道的位置重合。现有道路及排污管道的铺设已造成了约地下3米范围内的土体扰动，该深度以下为泥炭层，直至地下4.5米处才会出现覆盖砂层。该区域虽可能存在史前遗迹，但本次施工不会扰动至该深度，因此无法在该区域发现中世纪或近代遗迹。
我方建议无需开展后续考古调查，理由为该区域已受到大规模土体扰动。但若确实需要在现有排污沟槽以外区域进行开挖，则需开展后续考古调查。考虑到管线走廊位于现有道路下方，且该区域可能敷设其他线缆与管道，建议可酌情开展考古监理形式的后续调查。在开展考古监理前，需准备经主管部门审批通过的要求计划书（PvE），且调查工作需由具备相应资质的企业实施。
本报告所述内容为建议性结论。调查结果与建议需经德沃尔登市主管部门以遴选决定的形式进行审核并签署确认。最后，在核发环境许可证时，需始终告知相关方法定申报义务（源自1988年《古迹法》第53条），以确保对意外发现的文物进行记录：“除考古发掘外，任何人发现其知晓或理应知晓属于文物（可移动或不可移动文物）的物品时，应尽快向我部报告”。该申报需向位于阿默斯福特的荷兰国家文化遗产局（Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed）提出。同时，建议将该事项告知该市镇的责任公职人员。