Bedrijventerrein Laarberg te Groenlo: doortrekking Noordgang met aanleg waterstructuur, verbinding Oost West, gemeente Oost Gelre

<p>In opdracht van gebiedsonderneming Laarberg heeft RAAP een archeologische opgraving uitgevoerd in verband met de aanleg van de doortrekking Noordgang met aanleg waterstructuur (riolering, retentie-voorzieningen) als onderdeel van het te ontwikkelen noordwestelijke deel van het bedrijventerrein Laarberg te Groenlo. Het onderzoeksgebied snijdt de als Rijksmonument aangewezen circumvallatieli-nie rond Groenlo uit 1627 met de naastgelegen bufferzone (monumentnummer 532275) en gebieden waarvoor conform de vigerende archeologische beleidskaart van de gemeente Oost Gelre een vorm van archeologisch onderzoek wordt vereist.</p><p>In bodemkundig opzicht kenmerkt het heideontginningslandschap langs de Ruiterweg/het Ruiterpad zich door het voorkomen van geheel of grotendeels tijdens de ontginning of door later agrarisch gebruik afgetopte beek- en gooreerdgronden en veldpodzolen onder een modern(e) bouwvoor/cultuurdek met een dikte van maximaal 50 cm. Uit aangetroffen bodems blijkt dat (in het verleden) hogere grondwater-standen (vrijwel) tot in de bouwvoor hebben gereikt. Doordat de ijzerrijke lagen worden doorsneden door de insteek van de liniegrachten, is duidelijk dat de tijdens het onderzoek vastgestelde bodems reeds voor 1627 zijn gevormd. De natuurlijke bodems in het onderzoeksgebied zijn vrijwel overal afge-topt door ontginning en daarop volgend agrarisch gebruik. Aan de zuidzijde van het onderzoeksgebied zijn bovendien vele ondiepe kuilen geconstateerd, waaruit zand of leem is gewonnen. Recente machi-nale verstoringen die verband houden met het agrarische gebruik van het terrein zijn slechts beperkt aangetroffen.</p><p>In het gebied tussen de tiende redoute en de Hollandsche schans, ten zuiden van de Ruiterweg/het Ruiterpad, zijn de twee liniegrachten over een grotere lengte gedocumenteerd. Het verloop van de line wijkt enigszins af van de meest recente reconstructie van dit deel van de linie, met name in het gebied tussen de tiende redoute en de Hollandse schans. De noordelijke gracht of buitengracht is komvormig in doorsnede en circa 55 cm diep (onder het opgravingsvlak) en had in het vlak een breedte van circa 1,6 tot 2,05 m. De zuidelijke of binnenste gracht was in het vlak ongeveer 2,2 m breed, in doorsnede v- tot komvormig en circa 70 tot 75 cm diep. De vulling van de grachten bestaat uit natuurlijk bodemmate-riaal dat oorspronkelijk uit het grachttracé afkomstig is en waarmee in 1627 flankerende wallen zijn opgeworpen en waarmee de grachten uiteindelijk weer zijn gedicht. Hierbij is de buitenste gracht vanuit het noorden en de zuidelijke gracht vanuit het zuiden uit gedempt.</p><p>Concrete aanwijzingen voor (grootschalige) gevechtshandelingen ontbreken. Er zijn weliswaar zeven projectielen (musketkogels e.d.) aangetroffen, waarvan slechts een enkele kogel duidelijk is afgescho-ten. Het aantal kogels is veel te gering om verregaande conclusies over gevechten te trekken. Vermoe-delijk is het aangetroffen materiaal gerelateerd aan de Staatse bezetting van de linie.</p>

受Laarberg园区运营公司委托，RAAP为配合Groenlo市Laarberg工业区西北待开发片区的北通道（Noordgang）贯通工程（配套建设排水管网、滞留设施等水利结构）开展考古发掘工作。本次研究区域涵盖1627年建成、被列为荷兰国家历史遗迹（Rijksmonument）的Groenlo周边环形防御工事（circumvallatieli-nie，文物编号532275）及其毗邻缓冲区，同时包含依据东盖尔雷（Oost Gelre）市现行考古政策地图，需开展相关考古调查的区域。
从土壤学特征来看，Ruiterweg/ Ruiterpad沿线的荒原开垦景观以如下特点为核心：区域内存在大量因开垦或后续农业活动被完全或大部剥蚀的溪谷沼泽土与灰化土（podzol），且上述土层之上覆盖最大厚度达50cm的现代耕作层/文化层。出土土层剖面显示，历史时期较高的地下水位曾（近乎）直接抵达耕作层。由于防线壕沟（liniegrachten）的开挖断面切割了含铁土层，可确认本次研究识别的土层早在1627年之前便已形成。研究区域内的自然土层几乎全部因开垦及后续农业活动遭到剥蚀。此外，在研究区域南侧发现多处浅坑，应为古代采砂或取土遗存。本次仅少量发现与场地农业利用相关的近现代机械扰动痕迹。
在Ruiterweg/ Ruiterpad南侧的第十棱堡（tiende redoute）与荷兰野战工事（Hollandsche schans）之间的区域，两条防线壕沟的遗存得到了较大范围的记录。该防线的实际走向与该段防线的最新复原方案存在一定偏差，尤其在第十棱堡与荷兰野战工事之间的区域更为显著。北侧壕沟（外壕）剖面呈碗形，发掘面下深度约55cm，平面宽度约1.6至2.05米；南侧（内侧）壕沟平面宽度约2.2米，剖面呈V形至碗形，深度约70至75cm。壕沟填充物为取自壕沟原址的天然土壤，1627年时守军利用这些土壤堆筑了壕沟两侧的壁垒，最终以此回填封闭壕沟。其中外壕由北侧完成回填，南侧壕沟则由南侧进行回填作业。
目前未发现（大规模）战斗行为的明确物证。尽管出土了7件投射物（火枪弹（musket bullet）等），但其中仅1枚弹丸明确为发射后遗留的遗存。出土弹丸数量过少，无法就战斗情况得出确定性结论。推测本次出土的遗存与驻守该防线的荷兰共和国军队相关。