Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Zonnepark Winssen, Winssen gemeente Beuningen (GD)

<p>Laagland Archeologie heeft in maart 2019 een Bureauonderzoek en Inventariserend<br>veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd op de locatie van het toekomstig<br>Zonnepark Winssen te Winssen. Het onderzoek vond plaats in verband met de<br>ruimtelijke procedure vanwege het voornemen op het terrein een zonnepark te<br>realiseren.</p><p>Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen.<br>Hiertoe zijn een aantal onderzoeksvragen opgesteld (zie paragraaf 1.7).<br>Het plangebied ligt in zware komkleiafzettingen die mogelijk een klein rivierduin<br>afdekken. Vanwege het rivierduin is het mogelijk aantrekkelijk geweest voor bewoning<br>in de vroege prehistorie (Mesolithicum t/m Bronstijd). In het plan- en onderzoeksgebied<br>zijn diverse bekende archeologische waarden geregistreerd. Dit betreft vondsten uit het<br>Neolithicum en de IJzertijd. Vondsten uit vroegere en latere periodes lijken echter ook<br>voor te komen in het onderzoeksgebied. <br>Na de omzetting van het riviersysteem, van een insnijdend naar een accumulerend<br>rivierensysteem door de stijging van de zeespiegel en de erosiebasis (na 5000 yr BP), is<br>het gebied veranderd in een rivierkomvlakte en daardoor minder geschikt voor<br>bewoning.</p><p>Het verkennende booronderzoek had tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en<br>zonodig aan te vullen. Ook hiertoe zijn onderzoeksvragen opgesteld (paragraaf 5.2).<br>Op basis van het uitgevoerde booronderzoek is de kans groot dat het plangebied<br>archeologische sporen bevat. Ongeveer op het niveau van een laklaag bevinden zich<br>afzettingen van een crevasse. In de nabijheid van een crevasse in boring 37 zijn wat<br>houtskoolspikkels aanwezig in de laklaag. Mogelijk was er bewoning op de oever van<br>deze crevasse. Gezien het niveau van de laklaag kan een eventuele vindplaats ergens<br>vanaf de Bronstijd tot Vroege Middeleeuwen dateren. Omdat de laklaag zich op een<br>diepte vanaf ca. 60 cm –mv kan bevinden moet er rekening mee worden gehouden dat<br>in sommige delen van het plangebied dit potentiële archeologische niveau kan worden<br>aangetast door de geplande ingrepen. Verder reikt de diepte van de geplande verstoring<br>vermoedelijk overwegend niet dieper dan ongeveer 50 cm –mv: de zonnepanelen<br>worden op panelen bevestigd; de panelen worden op palen geplaatst. Voorts worden<br>kabelsleuven gegraven en worden er mogelijk inverter/transformator stations gebouwd,<br>alsmede een center station.</p><p>Omdat de kans op archeologische vindplaatsen in een zone van 40 m rondom een<br>gereconstrueerde crevasse-loop, de zuidoosthoek waar de Vroeg-Holocene/Laat-<br>Pleistocene ondergrond opduikt en de noordoosthoek, binnen de verstoringsdiepte groot<br>is, adviseren we daar een vervolgonderzoek door middel van proefsleuven (IVO-P) uit te<br>voeren volgens de BRL 4003 (IVO-P).</p><p>Voor de rest van het plangebied wordt geadviseerd om geen vervolgonderzoek uit te<br>voeren. De implementatie van dit advies is in handen van de gemeente Beuningen,<br>hierin vertegenwoordigd door de archeologisch adviseur van de gemeente, de heer P.<br>Franzen</p>

拉格兰德考古（Laagland Archeologie）于2019年3月，在温森（Winssen）拟建的温森太阳能发电场场址开展了室内研究与勘探性野外调查——勘探阶段工作。本次调查系为配合该场地拟建太阳能发电场的空间规划手续而实施。
本次室内研究旨在构建考古学预期模型，为此已拟定若干研究问题（详见第1.7章）。规划区域坐落于厚层盆地黏土沉积层之上，该沉积层或覆盖一处小型河漫沙丘。得益于该河漫沙丘，史前早期（中石器时代至青铜时代）的人类或曾在此定居。规划与调查区域内已登记多处已知考古遗存，涵盖新石器时代与铁器时代的出土物，但调查区域内似乎也存在更早及更晚时期的出土遗存。随着海平面上升与侵蚀基准面变化（距今5000年之后），河流系统由下切型转变为堆积型，该区域遂演变为河流盆地平原，宜居性大幅下降。
本次勘探钻探工作旨在验证前述考古预期模型，并视情况予以补充完善，本次工作同样拟定了相关研究问题（详见第5.2章）。根据已完成的钻探调查，规划区域内存在考古遗存的可能性极高：大致位于湖积层位处存在一处决口扇沉积体。在37号钻孔的决口扇附近的湖积层中，发现了少量炭屑颗粒，表明该决口扇河岸区域或曾存在人类居住活动。结合该湖积层位，疑似遗存的年代可大致介于青铜时代至中世纪早期之间。由于该湖积层埋藏深度约为地表下60厘米，因此规划区域部分地段的该潜在考古层位，可能会受到拟建工程的扰动。此外，拟建工程的扰动深度预计整体不超过约地表下50厘米：太阳能光伏板将安装于桩基支架之上；同时还将开挖电缆沟槽，可能建设逆变器/变压器站及中央变电站。
鉴于在扰动深度范围内，重建的决口河道周边40米区域、早全新世/晚更新世地层出露的东南角以及东北角区域内，发现考古遗存的概率较高，故建议依据BRL 4003（IVO-P）标准，通过探沟（IVO-P）开展后续调查。
针对规划区域其余部分，建议无需开展后续调查。本建议的实施由贝宁根（Beuningen）市政府负责，具体对接人为该市考古顾问P·弗朗岑先生（P. Franzen）。