"Substantie van de contractpartij — gecodeerde dataset (substantietoets)".

Substantie van de contractpartij: gecodeerde dataset (substantietoets) Auteur: Paul Oldenburg (Old Man B.V., Rotterdam). Licentie: CC BY 4.0. Peildatum van deze dataset: 4 november 2026. WAT DIT ISDe substantietoets is een bedrijfskundig beoordelingskader voor de partijvraag: is de partij met wie een opdrachtgever contracteert een onderneming met substantie? Die vraag gaat vooraf aan de kwalificatievraag (werknemer of zelfstandige) en kent een eigen toetsingskader. Deze dataset onderzoekt een empirische veronderstelling: als de contractpartij aantoonbaar substantie heeft, blijft herkwalificatie uit. Twintig gepubliceerde uitspraken zijn volledig gelezen en op vijf dimensies gecodeerd, waarvan achttien binnen scope. In die zaken is geen geval aangetroffen waarin een opdrachtgever contracteerde met een onderneming waarvan de substantie aantoonbaar aanwezig was en waarin niettemin een arbeidsovereenkomst werd aangenomen. Die bevinding heeft een smalle basis en kent de grenzen die hieronder worden benoemd. WAT DE DATASET WEL EN NIET ONDERSTEUNTDe dataset ondersteunt dat substantie beschermt. Zij ondersteunt niet dat het ontbreken van substantie tot herkwalificatie leidt: er zijn zaken met dun gedocumenteerde substantie waarin evenmin is geherkwalificeerd, omdat het oordeel daar op partijgedrag en totstandkoming rustte. De dataset is dus eenrichtingsverkeer en hoort zo te worden gelezen. DE VIJF DIMENSIESD1 Autonomie (eigen risico, kosten, prijszetting, debiteurenrisico). D2 Markt (eigen klanten nu of in het verleden, acquisitie, marktpositie, track record). D3 Organisatie (eigen administratie, contracten tussen entiteiten, verzekeringen, vermogensscheiding). D4 Continuiteit (bestaansduur en meerjarig patroon van de onderneming, los van deze ene opdracht). D5 Gedrag (onderhandelt, kiest, weigert, investeert, en presenteert zich naar buiten als onderneming). Een plus betekent zwaarte, geen richting: de dimensie is aantoonbaar aanwezig in voldoende mate. Een min is een door de rechter vastgesteld feit van afwezigheid, met vindplaats. Een vraagteken staat waar de uitspraak zwijgt of de feiten beide kanten op wijzen. De eindwaarde volgt mechanisch: afwezig bij nul plussen en ten hoogste een vraagteken, aanwezig bij drie of meer plussen, anders gedeeltelijk. Huidige stand: achttien zaken in scope, negentig gecodeerde cellen, 32 plussen, 30 vraagtekens en 28 minnen. DE EERLIJKE GRENZENTwintig van zestig zaken zijn gelezen, achttien vallen binnen scope; de overige zijn getrieerd op functie en uitkomst, niet gelezen. De belangrijkste beperking: van de vijf zaken waarin een entiteit met substantie als contractpartij optrad en herkwalificatie uitbleef, had de werkende in alle vijf een financieel belang in de opdrachtgever (een earn-out, een aandeel in de waardestijging, oprichtersaandelen, lidmaatschap met bijstortplicht, of een kwart van de aandelen), zodat substantie en eigenaarschap daar niet te scheiden zijn; inhuurzaken zonder eigenaarsband ontbreken. De codering is uitgevoerd met AI onder verantwoordelijkheid van de auteur; er is geen juridische tweede lezer. Vrijwel elke cel draagt een rechtsoverweging als vindplaats: 95 van de 100 cellen in de volledige leesset van twintig zaken, en 85 van de 90 cellen in scope. De basis is smal en er geldt een voorbehoud van publicatiebias: waar substantie buiten twijfel staat, wordt doorgaans niet geprocedeerd. De codering is twee keer herhaald door een taalmodel dat de bestaande scores niet kende, met 58% en 59% overeenstemming op celniveau. Het kader levert dus een reproduceerbare procedure en een narekenbare onderbouwing per cel, en geen reproduceerbare score. FALSIFICATIECRITERIUM (VOORAF VASTGELEGD)Een uitspraak volstaat: een zaak waarin de opdrachtgever contracteerde met een onderneming die op vier of meer van de vijf dimensies aantoonbaar substantie had, en waarin niettemin een arbeidsovereenkomst is aangenomen. Kent u zo'n uitspraak, meld dan het nummer via [e-mail]; de zaak gaat met bronvermelding de openbare dataset in. BRONNENDISCIPLINEDe dataset rust uitsluitend op gepubliceerde rechtspraak (ECLI), is daarmee openbaar en gepseudonimiseerd, en bevat niets wat niet uit de uitspraak zelf komt. IN DEZE DEPOSITDe dataset als CSV (tidy, een regel per cel) en als leesbare PDF; de leeswijzer; de methodeverantwoording; en twee onafhankelijke hercoderingen (ronde 1 en ronde 2), elk met de gebruikte instructie, de codering per zaak met vindplaats, en de vergelijking met de canonieke codering. Dit is geen juridisch advies; de auteur is geen jurist en beoordeelt de partijvraag bedrijfskundig.