พินัยกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ได้ศึกษาปัญหาเกี่ยวกับการทำพินัยกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์ โดยได้ศึกษาจากกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ.2544 พระราชกฤษฎีกากำหนดประเภทธุรกรรมในทางแพ่งและพาณิชย์ที่ยกเว้นมิให้นำกฎหมายว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์มาใช้บังคับ พ.ศ. 2549 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เปรียบเทียบกับการปรับใช้กฎหมายสำหรับพินัยกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์ในรัฐเนวาดา รัฐฟลอริดา ประเทศสหรัฐอเมริกา รัฐควีนส์แลนด์ รัฐนิวเซาท์เวลส์ ประเทศออสเตรเลีย ประเทศแอฟริกาและประเทศอินเดีย เพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาดังกล่าวในประเทศไทยต่อไป ผลจากการศึกษาพบว่า พระราชกฤษฎีกากำหนดประเภทธุรกรรมในทางแพ่งและพาณิชย์ที่ยกเว้นมิให้นำกฎหมายว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์มาใช้บังคับ พ.ศ. 2549 มาตรา 3 กำหนดมิให้นำบทบัญญัติตามกฎหมายว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์มาใช้กับกับการทำธุรกรรมเกี่ยวกับมรดก ก่อให้เกิดปัญหาตามมา 2 ประการ ได้แก่ ประการแรก ปัญหาความเหมาะสมของการมีพินัยกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์ในประเทศไทย กล่าวคือ กฎหมายมีความล้าหลังและไม่ตอบสนองกับการดำรงชีวิตประจำวันในปัจจุบันที่ได้นำเทคโนโลยีไปปรับใช้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทำพินัยกรรมด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ ส่งผลให้ไม่อาจทำพินัยกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์ในประเทศไทยได้ และปัญหาประการต่อมา แบบของพินัยกรรมอิเล็กทรอนิกส์ กล่าวคือ ลักษณะเฉพาะของพินัยกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์ภายหลังที่ถ้าประเทศไทยกำหนดให้ทำพินัยกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์ได้ เนื่องจากการปรับใช้กฎหมายสำหรับการทำพินัยกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์ในต่างประเทศมีความแตกต่างกันทั้งการตรากฎหมายบังคับใช้กับการทำพินัยกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์โดยตรง การให้ศาลเป็นผู้ตีความการแสดงเจตนาเผื่อตายผ่านวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ว่ามีลักษณะเป็นพินัยกรรมหรือไม่ และการให้ศาลรับฟังบันทึกข้อมูลโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์เพื่อแสดงให้เห็นว่าพินัยกรรมนั้นทำขึ้นโดยผู้ทำพินัยกรรมมีเจตนาทำพินัยกรรม ในขณะที่การทำพินัยกรรมโดยหลักของประเทศไทยจะต้องทำตามแบบ ส่วนการทำพินัยกรรมด้วยวาจาเป็นเพียงข้อยกเว้นสำหรับกรณีมีพฤติการณ์พิเศษเท่านั้น สำหรับการแก้ไขปัญหาดังกล่าว วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงได้เสนอแนะให้นำแนวทางของประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศออสเตรเลีย และประเทศแอฟริกาใต้มาปรับใช้ ซึ่งสามารถกำหนดเป็นข้อเสนอแนะได้ ดังนี้ ประการแรก ให้ยกเลิกพระราชกฤษฎีกากำหนดประเภทธุรกรรมในทางแพ่งและพาณิชย์ที่ยกเว้นมิให้นำกฎหมายว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์มาใช้บังคับ พ.ศ. 2549 ในส่วนของธุรกรรมเกี่ยวกับมรดกเฉพาะแบบของพินัยกรรมให้สามารถทำพินัยกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์ได้ ประการที่สอง กำหนดลักษณะเฉพาะและประเภทของพินัยกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์ โดยกำหนดคำนิยามในส่วนที่เกี่ยวข้องกับพินัยกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์ให้แตกต่างกับที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ.2544 และแบ่งออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ พินัยกรรมอิเล็กทรอนิกส์แบบธรรมดา พินัยกรรมอิเล็กทรอนิกส์แบบเขียนเองทั้งฉบับ พินัยกรรมอิเล็กทรอนิกส์แบบรับรองโดยเจ้าหน้าที่และพินัยกรรมอิเล็กทรอนิกส์แบบเอกสารลับ