การพัฒนาเครื่องฟื้นฟูด้วยการใช้แขนสองข้างสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลัน

งานวิจัยนี้ได้ออกแบบพัฒนาหุ่นยนต์ชนิด end effector เพื่อช่วยฝึกฟื้นฟูรยางค์บนสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลันด้วยการใช้แขนสองข้าง หุ่นยนต์สามารถเคลื่อนไหวแขนได้ 4 องศาอิสระ (4-DOF) เสมือนกับการเคลื่อนไหวปกติของมนุษย์ และสามารถพาแขนของผู้ป่วยให้เคลื่อนที่ในท่าทางต่างๆ ได้ในระยะไม่เกินกึ่งกลางลำตัวเพื่อให้เหมาะกับความสามารถในการควบคุมการเคลื่อนที่ของผู้ป่วยระยะเฉียบพลัน ตัวเครื่องถูกออกแบบเป็นแบบ assistive mode มีการขับเคลื่อนของมอเตอร์ช่วยในการออกแรงและทิศทางในการเคลื่อนไหวของแขนข้างที่อ่อนแรง ทำให้ผู้ป่วยเกิดการเรียนรู้การเคลื่อนไหวของแขนด้วยตนเองจากการเคลื่อนไหวแขนข้างที่เป็นปกติ ซึ่งช่วยในการฝึกการเรียนรู้ของระบบประสาทสั่งการ (Neuroplasticity) ประสิทธิผลของหุ่นยนต์ถูกนำไปทดสอบในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองจำนวน 40 ราย ให้ทำการฝึกด้วยวิธีหุ่นยนต์ (RT) เปรียบเทียบกับการฝึกด้วยวิธีดั้งเดิม (CT) และวิธีกระจกเงา (MT) ติดตามผลเป็นเวลา 12 สัปดาห์ ด้วยแบบประเมิน FMA-UE, BRS, MAS และ Strength พบว่าให้ผลการประเมินดีขึ้น ในสัปดาห์ที่ 8 ของการฝึกด้วยหุ่นยนต์ที่พัฒนาขึ้น (RT) ให้ผลประเมิน FMA-UE ที่ดีกว่าการฝึกด้วยวิธี CT อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value <0.05) แต่ไม่พบความแตกต่างกับการฝึกด้วยวิธี MT ผลการทดสอบชี้ให้เห็นว่า หุ่นยนต์ฟื้นฟูรยางค์บนชนิดใช้แขนสองข้างที่พัฒนาขึ้นสามารถนำไปใช้ในการฝึกผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลันได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย ใช้งานง่าย น้ำหนักเบา และเคลื่อนย้ายสะดวก