ผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาของนักเรียนในสถานศึกษาที่เข้าร่วมโครงการนำร่องพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ประเมินผลกระทบของพระราชบัญญัติพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา พ.ศ. 2562 ที่มีต่อสถานศึกษาที่เข้าร่วมโครงการนำร่องพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา และ 2) ศึกษา และวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อผลความสำเร็จของสถานศึกษาที่เข้าร่วมโครงการนำร่องฯ โดยใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปริมาณเป็นหลัก โดยกลุ่มตัวอย่างคือ สถานศึกษาที่เข้าร่วมโครงการนำร่องฯ รุ่นที่ 1 จำนวน 269 แห่ง ใน 8 จังหวัด ประกอบด้วย จังหวัดระยอง ศรีสะเกษ สตูล กาญจนบุรี เชียงใหม่ นราธิวาส ปัตตานี และยะลา วิเคราะห์ข้อมูลโดยการเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาของนักเรียนในสถานศึกษาที่เข้าร่วมและไม่ได้เข้าร่วมโครงการนำร่องฯ จากผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O - NET) ปีการศึกษา 2562 และ 2564 ใน 4 วิชา คือ วิชาภาษาไทย ภาษาอังกฤษ คณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ เพื่อให้เห็นความแตกต่างระหว่างก่อนเข้าร่วมโครงการและหลังเข้าร่วมโครงการนำร่อง ฯ โดยใช้เทคนิค Propensity Scores Matching ในการจับคู่เปรียบเทียบประเมินผลกระทบ เพื่อลดอคติในการเลือกกลุ่มตัวอย่าง (Selection Bias) ผลการวิจัยพบว่า ในภาพรวม สถานศึกษาที่เข้าร่วมโครงการฯ มีผลคะแนนเฉลี่ย O – NET สูงกว่าสถานศึกษาที่ไม่ได้เข้าร่วมโครงการนำร่อง ฯ และเมื่อแยกการพิจารณาตามขนาดของสถานศึกษาพบว่า โครงการนำร่อง ฯ ส่งผลกระทบต่อโรงเรียนขนาดใหญ่และใหญ่พิเศษมากกว่าโรงเรียนขนาดกลางและโรงเรียนขนาดเล็ก และเมื่อพิจารณาตามวิชา จะพบว่า วิชาคณิตศาสตร์ของโรงเรียนขนาดกลางเป็นเพียงวิชาเดียวที่พบผลความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทุกวิธีการจับคู่ เมื่อวิเคราะห์ตามจังหวัดที่สถานศึกษาตั้งอยู่ พบว่า โครงการนำร่อง ฯ ส่งผลกระทบต่อสถานศึกษาที่ตั้งอยู่ในจังหวัดระยอง และกลุ่มจังหวัดชายแดนภาคใต้มากกว่าจังหวัดอื่นๆ ขณะที่ปัจจัยความสำเร็จ คือ ทัศนคติของผู้บริหาร ครู และหน่วยงานต้นสังกัดที่พร้อมจะปรับเปลี่ยนวิธีการดำเนินงาน